Wist je dat er 2 groepen vlinders zijn? De ene groep noemen we  dagvlinders, de andere groep noemen we nachtvlinders. Het verschil tussen dag- en nachtvlinders lijkt heel simpel: dagvlinders vliegen overdag en nachtvlinders 's nachts. Maar dat is niet helemaal waar! Want er zijn ook nachtvlinders die overdag vliegen.

 

Je kunt het zien aan de manier waarop ze hun vleugels vouwen en aan het knopje op hun voelsprieten. Bij dagvlinders eindigen de voelsprieten altijd in een knopje  en staan de vleugels meestal omhoog als de vlinder in rust is, vlak tegen elkaar aan
geklapt.

 

Bij nachtvlinders eindigen de voelsprieten nooit in een knopje en liggen de vleugels  meestal plat over het lijf gevouwen als de vlinder in rust is.

 

Kijk ook eens bij de extra informatie

De meeste vlinders houden van de nectar die in bloemen zit. In nectar zit een heleboel energie, die vlinders nodig hebben om te kunnen vliegen en eitjes te leggen.

 

Er zijn ook vlindersoorten die heel erg houden van rottend fruit, bijvoorbeeld de atalanta (algemeen in Nederland) en de rouwmantel (zeldzaam in Nederland).

 

Weerschijnvlinders houden heel erg van zweet van mensen en dieren. Deze vlinders kunnen dus nog wel eens op je arm gaan zitten.

Rupsen zijn erg kieskeurig. Vaak lusten ze maar 1 soort plant!

 

De meeste vlinders leggen hun eitjes dan ook op planten die later door de rups gegeten zullen worden. Deze planten noemen we de waardplanten van de vlinder. Meestal zijn dit wilde plantensoorten. Iedere soort heeft zo zijn eigen voorkeur.

 

Rupsen van de kleine vos, dagpauwoog, landkaartje en atalanta lusten alleen maar brandnetel. Voor ons betekenen brandnetels iets anders: ze prikken. Maar voor vlinders zijn ze dus heel goed!

 

Andere rupsen eten alleen planten uit één familie, zoals de rupsen van de kleine vuurvlinder, die verschillende soorten zuring eten. Ook zijn er rupsen die niet erg kieskeurig zijn: de rupsen van het bruin zandoogje eten bijvoorbeeld vrijwel alle soorten grassen. De rupsen van het groot en klein koolwitje leven van koolplanten. Het boomblauwtje heeft weer een andere smaak: de rupsen houden van klimop, heide en hulst.

Hoe oud een vlinder wordt, is heel verschillend. De citroenvlinder kan meer dan een jaar oud worden (als vlinder). Dat komt omdat de citroenvlinder ook in de winter vlinder is, en geen eitje, rups of pop.

 

De meeste vlinders worden veel minder oud, ongeveer twee tot drie weken.

Eigenlijk worden vlinders niet geboren, maar maakt een vlinder een hele ontwikkeling door. Eerst wordt door de moedervlinder een eitje gelegd op een goede plaats. Uit dat eitje kruipt na een tijdje een kleine rups.

 

Die rups heeft maar 1 doel: heel veel eten. Hij eet zich helemaal vol en groeit heel hard, totdat hij niet meer in zijn rupsenhuidje past! Dan gaat hij vervellen: zijn oude huidje barst open en daaronder zit dan een nieuw, groter rupsenvel.

 

De rups gaat hiermee door tot hij ongeveer 6 keer is verveld. Dan kruipt hij naar een rustig plekje, waar hij voor de laatste keer gaat vervellen. Dat gaat anders dan alle voorgaande keren. Deze keer zit er namelijk geen nieuw rupsenvel onder de oude, maar een stevige pop. De laatste vervelling noemen we daarom "verpoppen".

 

Een pop ligt heel stil, en dus lijkt het alsof er niets gebeurt. Maar dat is niet waar! Want binnenin de pop gebeurt iets heel bijzonders. Daar verandert de rups in een vlinder. Na een tijdje breekt de huid van de pop open. De vlinder kruipt met veel moeite uit de pop, want hij heeft helemaal opgevouwen gezeten. Nadat hij een tijdje gedroogd is en de vleugels uitgevouwen zijn, kan hij wegvliegen!

 

Kijk ook eens bij de extra informatie

Dat is heel verschillend, want er zijn een heleboel verschillende soorten vlinders. Soms kan het zelfs bij één soort verschillen zoals bij het groot koolwitje. In de zomer duurt het iets meer dan een week tot het koolwitje uit de pop kruipt. Maar in de winter overwintert hij als pop, en dan duurt het veel langer, wel 160 tot 330 dagen.

 

Voor meer informatie kan je kijken op www.vlindernet.nl.

De grootste vlinder is de Atlas. Deze vlinder leeft in Zuid Amerika.

Het aantal eitjes verschilt heel sterk per soort. De ene soort legt maar weinig eitjes, bijvoorbeeld 60, terwijl het groot koolwitje er wel 1000 kan leggen!

 

Vlinders leggen hun eitjes ook allemaal op een andere manier. Koolwitjes bijvoorbeeld, leggen de eitjes in een groepje bij elkaar. Maar zandoogjes leggen maar 1 eitje per blad. Landkaartjes maken een mooi stapeltje aan de onderkant van een blaadje.

 

Vlindereitjes zijn heel erg klein, dus de kans dat je ze ziet is niet zo groot!

In Nederland leven ongeveer 2000 soorten vlinders, maar dat zijn niet allemaal dagvlinders. Een groot deel daarvan zijn nachtvlinders of micro-vlinders (heel kleine vlindertjes).

 

Er leven nu nog 54 soorten dagvlinders in ons land. Er zijn er al 16 verdwenen uit Nederland. Dat komt bijvoorbeeld doordat de plekjes waar ze leven, niet meer geschikt voor ze zijn. De Vlinderstichting wil voorkomen dat er nog meer vlinders verdwijnen en probeert het voor de vlinders beter te maken in Nederland.

De grootste dagvlinder van Nederland is de koninginnenpage. Hij kan 8 tot 10 cm groot worden. Zoek hem maar eens op deze internetsite, dan kun je zien hoe mooi deze vlinder is!

 

De grootste nachtvlinder in Nederland is de nachtpauwoog, die wel 10 tot 15 cm kan worden! Pak je liniaal er maar eens bij en kijk eens hoeveel 15 cm is.

De meest zeldzame vlinder in Nederland is de grote ijsvogelvlinder. Hij komt nog maar op 1 plekje in Nederland voor, op Terschelling. Het zou heel jammer zijn als hij niet meer bij ons zou rondvliegen.

Vlinders hebben zes poten, net als alle andere insecten. Sommige vlinders, zoals de dagpauwoog, lijken maar vier poten te hebben. De voorste twee poten zijn namelijk heel klein. Je kunt insecten herkennen omdat ze altijd zes poten hebben. Kijk maar eens goed naar libellen, vliegen of kevers!

Als je de vleugels van vlinders van héél dichtbij bekijkt, bijvoorbeeld door een vergrootglas of een microscoop, dan zie je allemaal kleine schubjes, net als bij vissen.

 

Die schubjes hebben een bepaalde kleur, bijvoorbeeld rood of geel. Daardoor heeft een vlinder kleuren. Soms zie je een vlinder vliegen die minder kleurig is en er een beetje versleten uit ziet. Dan heeft de vlinder al een hele tijd gevlogen en is hij een deel van de schubjes kwijt.

Dat verschilt per vlindersoort. Voor sommige vlinders is het te koud in Nederland in de winter. Als ze hier zouden blijven, zouden ze doodgaan. Deze vlinders komen in de zomer naar Nederland en vliegen in de herfst terug naar een warm land. De atalanta en de distelvlinder doen dit en kunnen dus heel erg ver vliegen. Dat noemen we "trekvlinders".

 

Maar niet alle vlinders gaan in de winter weg! Sommige vlinders kruipen weg in een beschut hoekje, zoals in een schuur of in een holle boom om de winter te overleven. Ze houden eigenlijk een soort winterslaap en komen in de lente weer te voorschijn. Dat doen de citroenvlinder, de dagpauwoog en de kleine vos bijvoorbeeld. Vooral de citroenvlinder is een hele taaie, want die gaat gewoon ergens aan een blad of een takje hangen. Zelfs als het gaat vriezen gaat hij niet dood!

 

Ook zijn er een heleboel soorten die niet als vlinder maar als eitje, rups of pop de winter doorbrengen.

 

Een voorbeeld van vlinders die als eitje overwinteren is de familie van de dikkopjes. Het vrouwtje legt de eitjes in de stengels van grassen.

 

Als rups overwinteren bijvoorbeeld het oranje zandoogje en het koevinkje.

 

De koolwitjes bijvoorbeeld, overwinteren als pop.

 

Kijk ook eens bij de extra informatie

Vlinders zijn heel teer gebouwd. De vleugels bestaan uit hele kleine schubjes die samen de mooie kleuren vormen. Als je ze zou vastpakken, dan kun je makkelijk een paar schubjes eraf wrijven en de vleugels beschadigen. Dat wil je natuurlijk niet! Daarom kan je een vlinder beter niet aanraken.

Vlinders zijn niet echt bang voor mensen, maar het is hun instinct om weg te vliegen voor grote, bewegende dingen. Er zijn namelijk heel veel dieren die vlinders als een lekker hapje zien!

 

Je kunt heel dicht bij een vlinder komen en hem goed bekijken of een foto maken als je heel voorzichtig beweegt en je schaduw niet over de vlinder laat vallen. Probeer het maar eens!

Er zijn verschillende redenen waarom vlinders kleuren hebben. De kleuren kunnen een waarschuwing zijn voor vlinder-etende dieren om aan te geven dat ze giftig zijn. De sint jacobsvlinder is hier een voorbeeld van. De rups van deze nachtvlinder is geel-zwart gestreept en de vlinder zwart met fel rood om duidelijk te maken dat hij giftig is.

 

Er zijn ook vlinders die met hun kleuren andere dieren laten schrikken. De dagpauwoog bijvoorbeeld heeft ogen op de vleugels. Als een vogel zo'n vlinder wil opeten, dan opent de dagpauwoog zijn vleugels. De vogel ziet de ogen en schrikt daarvan waardoor de vlinder snel weg kan vliegen.

 

Andere kleuren geven de vlinder een schutkleur, zodat hij tegen een bepaalde achtergrond niet meer zichtbaar is. Dikkopjes zijn bijvoorbeeld bruin, zodat je ze bijna niet ziet in het hoge gras. Dat heet camouflage.

 

Allemaal trucjes van vlinders om te overleven!

Een vlinder heeft de warmte van de zon nodig, want het is een koudbloedig dier. Net als alle andere insecten zijn vlinders koudbloedige dieren. Dit betekent dat ze niet, zoals wij, altijd 37 graden zijn. Hun temperatuur is afhankelijk van de temperatuur van de omgeving. Ze hebben de warmte van de zon nodig om te kunnen vliegen. Pas als het warm is, worden ze actief.

 

Dagvlinders kunnen pas vliegen als hun lichaamstemperatuur tenminste 20 graden is, maar 30 graden is beter. Op een zonnige warme dag is dat geen probleem: door met zijn vleugels wijduit te gaan zitten, vangt de vlinder zoveel mogelijk zonnewarmte op. Als hij warm genoeg is, sluit hij zijn vleugels weer of gaat een eindje vliegen.

 

Vooral op beschutte plekjes kan het lekker warm worden. Daarom kun je vlinders vaak vinden in de beschutting van struiken, heggen, houtwallen of bosranden. Maar op koude, bewolkte dagen houden ze zich schuil.

In Nederland wonen een heleboel mensen dicht op elkaar. Daardoor is er niet zo veel plek voor natuur en dus ook niet voor vlinders. Ook zijn veel plekjes waar vroeger vlinders leefden, nu niet meer geschikt voor ze.

 

Vlinders hebben naast bloemen om nectar uit te kunnen drinken ook planten nodig om de eitjes op af te zetten. De rupsjes leven van bepaalde planten. Als die planten er niet meer zijn of de plek waar de vlinders voorkwamen is niet meer geschikt, dan kan de vlinder op dat stukje niet meer leven.

 

Op die manier zijn al een aantal soorten dagvlinders uit Nederland verdwenen. Gelukkig zijn er steeds meer mensen die van vlinders houden en ze willen beschermen. De Vlinderstichting wil voorkomen dat er nog meer vlinders verdwijnen uit Nederland en wil dat er meer plekjes komen waar vlinders kunnen leven.

 

Kijk ook eens bij de extra informatie

Vlinders bestuiven bloemen als ze de bloemen bezoeken om nectar te zuigen. Verder eten heel wat andere dieren rupsen, poppen en vlinders, waardoor ze hun nut hebben als eten voor die dieren.

 

Voor de mens zijn vlinders nuttig omdat ze iets zeggen over de plek waar ze voorkomen Sommige soorten zijn heel gevoelig voor veranderingen in het plekje waar ze leven. Als een soort op een bepaald plekje voorkomt, dan kan dat een teken zijn dat het daar goed gaat met de natuur. Andersom kan het verdwijnen van een soort aangeven dat het niet goed gaat met de natuur. Ook zijn de rupsen gebonden aan bepaalde planten als voedselplant, zodat het voorkomen van een soort vlinder ook iets zegt over het voorkomen van een plant.

 

En vlinders zijn natuurlijk erg mooi!